Cách tính bảo hiểm xã hội (BHXH) 1 lần

Đời sống

Cách tính bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần theo quy định mới nhất là như thế nào? Đây chắc hẳn là thắc mắc của nhiều người hiện nay. Thông qua bài viết này, Alokhoai sẽ giúp bạn tìm hiểu về những quy định liên quan. Cụ thể là các nội dung xoay quanh cách tính và thủ tục liên quan đến BHXH một lần. Cùng theo dõi nhé!

1. BHXH một lần là gì?

Theo quy định của pháp luật, BHXH một lần là khoản thanh toán dành cho người lao động (NLĐ) đã tham gia đóng BHXH nhưng không tiếp tục tham gia đóng và đồng thời không đủ điều kiện để được hưởng chế độ lương hưu. 

2. Điều kiện hưởng BHXH một lần

2.1 Những ai được hưởng khoản BHXH một lần

Vậy đối với trường hợp nào, NLĐ được hưởng khoản BHXH một lần?

Điểm a, b, Khoản 1, Điều 8, Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Điều 60, Luật BHXH Việt Nam số 58/2014/QH13 quy định rõ về các trường hợp này. Theo đó, các đối tượng thuộc 1 trong 6 trường hợp dưới đây được hưởng BHXH một lần:

  • NLĐ đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH
  • NLĐ đủ 55 tuổi mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện (đối với lao động nữ hoạt động ở xã, phường, thị trấn)
  • Người tham gia BHXH bắt buộc sau 01 năm nghỉ việc hoặc tham gia BHXH tự nguyện sau 01 năm không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm đóng
  • Người ra nước ngoài để định cư
  • Người đang bị mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế
  • NLĐ thuộc một trong các trường hợp sau đây khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu:
  • + Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
  • + Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.

2.2 Trường hợp không được hưởng BHXH một lần

Không phải đối tượng nào tham gia BHXH cũng được hưởng chế độ BHXH một lần. Các trường hợp dưới đây không được hưởng BHXH một lần:

  • NLĐ nghỉ việc chưa đủ 1 năm
  • NLĐ đủ tuổi nghỉ hưu và đủ 20 năm đóng BHXH: được hưởng lương hưu theo quy định thay vì hưởng chế độ BHXH một lần
  • NLĐ mắc bệnh nhưng không phải bệnh hiểm nghèo (Ung thư, bại liệt, Xơ gan cổ chướng, Phong, lao nặng, Nhiễm HIV chuyển sang giai đoạn AIDS)
  • NLĐ không chứng minh được đang định cư ở nước ngoài, trừ trường hợp đáp ứng điều kiện khác quy định tại Khoản 1, Điều 60, Luật Bảo hiểm xã hội 2014

3. Cách tính BHXH một lần 

3.1 Công thức tính BHXH một lần

Theo quy định của pháp luật hiện hành, công thức tính BHXH một lần như sau:

Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x thời gian tham gia BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x thời gian tham gia BHXH sau năm 2014) (khoản 4, Điều 19, Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH)

*Mbqtl: mức bình quân tiền lương

Lưu ý: trong trường hợp NLĐ tham gia BHXH chưa đủ 1 năm, mức hưởng được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng BHXH, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. (khoản 2 Điều 19 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH)

3.2 Phân tích cách tính BHXH một lần cụ thể

3.2.1 Cách tính Mbqtl

Mbqtl = (Số tháng đóng BHXH x Tiền lương tháng đóng BHXH x Mức điều chỉnh hàng năm)/Tổng số tháng đóng BHXH

3.2.2 Cách tính thời gian đóng BHXH

  • Số tháng đóng BHXH là tháng lẻ thì từ 01 – 06 tháng được tính là ½ năm, từ 07 – 11 tháng được tính là 01 năm. Ví dụ: thời gian tham gia BHXH của anh A là 1 năm 3 tháng => 03 tháng này được làm tròn thành nửa năm, do đó tổng số thời gian đóng BHXH của anh A là 1,5 năm
  • Trong trường hợp tính đến trước 01/01/2014, nếu thời gian đóng BHXH có tháng lẻ thì những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn đóng BHXH từ 01/01/2014 trở đi
  • Thời gian tham gia BHXH trong công thức tính mức hưởng được tính theo đơn vị năm

3.2.3 Mức điều chỉnh hằng năm

Thông tư 36/2021/TT-BLĐTBXH quy định mức điều chỉnh tiền lương và thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội như sau:

3.3 Ví dụ minh họa

Chị X 41 tuổi có thời gian tham gia BHXH từ tháng 11/2015 – 10/2019, cụ thể như sau:

  • Giai đoạn 11/2015 – 12/2015: mức lương 5.500.000đ/tháng
  • Giai đoạn 01/2016 – 06/2017: mức lương 6.000.000đ/tháng
  • Giai đoạn 07/2017 – 12/2018: mức lương 7.500.000đ/tháng
  • Giai đoạn 01/2019 – 09/2019: mức lương 8.500.000đ/tháng

Phân tích:

Tổng thời gian tham gia BHXH: 3 năm 11 tháng, theo quy tắc làm tròn thành 4 năm

Chị X chưa đến độ tuổi nhận lương hưu. Nếu sau một năm chị ngưng tham gia BHXH thì đủ điều kiện nhận BHXH một lần.

Thời điểm đủ điều kiện để chị X nộp hồ sơ nhận BHXH một lần: 10/2020

Tính mức hưởng BHXH một lần:

*Mbqtl = (Số tháng đóng BHXH x Tiền lương tháng đóng BHXH x Mức điều chỉnh hàng năm)/Tổng số tháng đóng BHXH

Suy ra Mbqtl = ((2 x 5.500.000 x 1,19) + (12 x 6.000.000 x 1,16) + (6 x 6.000.000 x 1,16) + (6 x 7.500.000 x 1,12) + (12 x 7.500.000 x 1,08) + (9 x 8.500.000 x 1,05))/47 = 7.793.511đ

*Mức hưởng BHXH một lần: 

Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x thời gian tham gia BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x thời gian tham gia BHXH sau năm 2014)

Suy ra Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x 0) + (2 x 7.793.511 x 4) = 62.348.085đ

4. Thủ tục nộp hồ sơ BHXH một lần

4.1 Hồ sơ cần chuẩn bị

Điều 109 Luật BHXH 2014 quy định hồ sơ hưởng chế độ BHXH một lần cần có:

  1. Bản chính sổ BHXH
  2. Đơn đề nghị theo mẫu 14-hsb theo quyết định 166/QĐ-BHXH

Đối với người ra nước ngoài để định cư, cần chuẩn bị thêm các giấy tờ sau:

  1. Bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam; hoặc: bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

a) Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

b) Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;

c) Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

4.2 Cơ quan tiếp nhận

Sau khi đã hoàn thiện hồ sơ, cần tiến hành nộp các giấy tờ ở mục 4.1 cho cơ quan tiếp nhận. 

Nơi tiếp nhận và giải quyết hồ sơ là cơ quan BHXH cấp quận/ huyện hoặc BHXH tỉnh (trong trường hợp BHXH tỉnh được phân cấp giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần) nơi người lao động có hộ khẩu hoặc sổ tạm trú theo quy định của pháp luật. (theo quy định tại Quyết định 636/QĐ-BHXH). 

Ví dụ: anh A tham gia BHXH tại tỉnh X, nhưng hiện tại đang tạm trú tại tỉnh Y. Lúc này, anh A vẫn có thể nộp hồ sơ hưởng chế độ BHXH một lần. Nơi nộp là tại cơ quan BHXH tại địa phương tỉnh Y nơi anh đang tạm trú. 

4.3 Cách gửi hồ sơ

Có 3 cách thức để NLĐ gửi hồ sơ xét hưởng chế độ BHXH một lần:

  • Giao dịch điện tử
  • Gửi qua dịch vụ công
  • Gửi trực tiếp tại cơ quan BHXH

4.4 Chờ kết quả

Khoản 4, Điều 110, Luật bảo hiểm xã hội 2014 có quy định về thời hạn. Theo đó, thời hạn giải quyết hưởng BHXH 1 lần là 10 ngày.

Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với trường hợp hưởng BHXH một lần, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động.

Trường hợp không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *